Tàu container ngày càng lớn đang tạo áp lực mới lên hệ thống cảng biển. Cầu bến, luồng tàu và thiết bị phải được nâng cấp tương ứng. Không chỉ vậy, năng lực khai thác và kết nối hậu phương cũng cần thay đổi. Đây là xu hướng rõ nét tại nhiều trung tâm hàng hải châu Á. Việt Nam cũng đang đứng trước yêu cầu tương tự.
Tàu lớn đang thay đổi yêu cầu đối với cảng biển
Tàu container cỡ lớn giúp hãng tàu vận chuyển nhiều hàng hơn mỗi chuyến. Tuy nhiên, cảng tiếp nhận phải đáp ứng nhiều điều kiện kỹ thuật.
Độ sâu luồng và vùng nước trước bến là yếu tố đầu tiên. Cầu bến cũng cần đủ chiều dài và khả năng chịu tải.
UNCTAD cho biết số lượng container xử lý mỗi chuyến tàu có xu hướng thúc đẩy việc sử dụng cẩu cảng lớn và chuyên dụng hơn. Điều này kéo theo nhu cầu đầu tư đồng bộ cho thiết bị và hạ tầng.
Vì vậy, phát triển cảng nước sâu không chỉ là xây thêm cầu cảng. Đó là quá trình nâng cấp toàn bộ hệ thống khai thác.
Luồng tàu và cầu bến phải đáp ứng tàu siêu lớn
Tại Hải Phòng, xu hướng này đang diễn ra rõ rệt.
Ngày 23/6/2026, tàu Mazt Maersk có trọng tải gần 214.000 DWT, dài 399,2 m và mớn nước 12,8 m cập bến cảng số 5, 6 tại Lạch Huyện. Đây là tàu có trọng tải lớn nhất từng cập cảng biển Hải Phòng tại thời điểm đó.
Cảng container quốc tế Hateco Hải Phòng có tổng chiều dài cầu bến 900 m. Hai bến có khả năng tiếp nhận đồng thời hai tàu container đến 200.000 DWT. Độ sâu trước bến được duy trì từ -16,8 m đến -18,4 m.
Những thông số này cho thấy yêu cầu về hạ tầng ngày càng cao. Luồng tàu phải bảo đảm an toàn. Cầu bến phải đáp ứng kích thước tàu. Thiết bị cũng phải đủ năng lực xếp dỡ.
Thiết bị cảng cần nâng cấp đồng bộ
Tàu lớn thường mang theo lượng container lớn trong mỗi chuyến. Vì vậy, năng suất khai thác cầu bến trở thành yếu tố quan trọng.
Cảng cần các thiết bị có tầm với phù hợp. Cẩu bờ phải xử lý được các vị trí container xa hơn trên boong tàu. Cẩu bãi và phương tiện vận chuyển cũng cần đáp ứng tốc độ khai thác cao.
Công nghệ số ngày càng đóng vai trò lớn. Hệ thống quản lý có thể hỗ trợ lập kế hoạch cầu bến. Dữ liệu thời gian thực giúp điều phối thiết bị và container.
Mục tiêu là giảm thời gian tàu nằm bến. Đây là yếu tố quan trọng khi hãng tàu sử dụng tàu có sức chở rất lớn.
Không chỉ cầu cảng, kết nối hậu phương cũng phải thay đổi
Tàu lớn đưa nhiều hàng đến cảng trong cùng một thời điểm. Nếu đường bộ, đường sắt và đường thủy phía sau cảng không đáp ứng, tình trạng ùn tắc có thể xuất hiện.
Đây là vấn đề đang được đặt ra tại Hải Phòng. Theo Bộ Xây dựng, trong 7 tháng năm 2026, cảng biển Hải Phòng thông qua 70,4 triệu tấn hàng và 5,2 triệu TEU. Khoảng 88% container vẫn được vận chuyển bằng đường bộ. Kết nối đường sắt và đường thủy nội địa còn hạn chế.
Điều này cho thấy năng lực cảng phải được nhìn từ toàn chuỗi logistics.
Một cảng hiện đại cần kết nối tốt với:
- Đường bộ và cao tốc.
- Đường sắt.
- Đường thủy nội địa.
- Trung tâm logistics và kho bãi.
Lạch Huyện cho thấy hướng phát triển mới
Lạch Huyện đang trở thành một trong những khu vực thể hiện rõ xu hướng này tại Việt Nam.
Năm 2026, sáu bến nước sâu tại Lạch Huyện được đưa vào khai thác đầy đủ. Khu vực có hơn 170 ha bãi và khoảng 2,4 km cầu bến. Hệ thống có khả năng tiếp nhận những tàu container có sức chở rất lớn.
Các cảng cũng đang tăng cường phối hợp khi khai thác tàu dài tới 399 m. Tháng 6/2026, hai doanh nghiệp khai thác cảng tại Lạch Huyện đã ký thỏa thuận phối hợp sử dụng khu vực neo buộc và cầu bến khi cần thiết.
Đây là hướng tiếp cận đáng chú ý. Nâng năng lực cảng không chỉ dựa vào xây dựng mới. Hiệu quả còn đến từ phối hợp khai thác và sử dụng hạ tầng linh hoạt.
Hạ tầng cảng biển cần chuẩn bị cho giai đoạn mới
Tàu container cỡ lớn đang thúc đẩy cảng biển thay đổi trên nhiều phương diện. Luồng tàu phải sâu và an toàn hơn. Cầu bến cần dài và có khả năng chịu tải cao. Thiết bị phải có năng suất tốt hơn.
Đồng thời, công nghệ số và kết nối hậu phương cần được đầu tư đồng bộ. Đây là cơ sở để cảng biển Việt Nam nâng khả năng kết nối với các tuyến hàng hải quốc tế. Hạ tầng phù hợp cũng giúp doanh nghiệp logistics khai thác hiệu quả hơn.
Bạn đang tìm kiếm giải pháp hạ tầng đường thủy, xây lắp và logistics chuyên nghiệp? Hãy để DS3 đồng hành từ tư vấn, triển khai đến vận hành, với kinh nghiệm thực tiễn và năng lực đáp ứng các dự án quy mô. Cùng DS3 kiến tạo những công trình bền vững và giá trị lâu dài.
